تخت جمشید و عناصر بصری آن، ایده ای برای طراحی لباس روز اجتماع

مسیر علمی دستیابی به اطلاعات مورد نیاز در طراحی سالیان بسیاری است که توسط استاد محبوبه الهی در تعدادی از دانشگاهها مخصوصا دانشکده شریعتی اجرا می شود. در این روش که حاصل سالها مطالعه و تجربیات کاری ایشان می باشد یک جریان علمی پژوهشی در مسیر طراحی دانشجویان مدل سازی می شود که در طی آن دانشجو با فعالیت در یک پروژه کلاسی همزمان به چند مهارت مختلف نیز دست می یابد. در این کار گروهی، ایده محوری از تخت جمشید گرفته شده است.

در زیر به صورت کلی مسیر و اهداف مربوط به پروژه های این چنینی آورده شده است:

  1. داشتن مسیر علمی درست و سنجیده به جای پرداختن به حدسیات در طراحی
  2. تحقیق، پژوهش و بررسی در حد آشنایی با موضوع و در نتیجه آشنایی با هویت فرهنگی ملی ایرانی اسلامی و اصل خودباوری فرهنگی به جای پرداختن به موضوعات دست چندم.
  3. هماهنگی و قرار گرفتن در فعالیت های تیمی برای دستیابی به یک هدف مشترک در راستای افزایش روحیه فعالیت های گروهی
  4. افزایش کیفیت محصول نهایی با توجه به حضور خرد جمعی در جریان شکل گیری نهایی پروژه
  5. اصلاح ضعف های احتمالی دانشجویان در گروه با توجه به همکاری نزدیک دانشجویان با یکدیگر و بحث آموزش غیر مستقیم
  6. حضور در یک فعالیت پیوسته و با یک هدف مشترک که الگوی حضور در فضای اجتماعی و فعالیت های حرفه ای را برای دانشجویان فراهم می سازد.
  7. آموزش طراحی یک مجموعه(کلکسیون)

این مسیر در هر ترم توسط ایشان در واحدهای تخصصی مرتبط با طراحی انجام می گیرد که به عنوان نمونه، مسیر دستیابی به اطلاعات و روند علمی پروژه طراحی لباس اجتماع با ایده از تخت جمشید و لباس های دوره هخامنشی آورده می شود.

قبل از پرداختن به روند اجرایی پروژه و با توجه به این که پژوهش های اولیه از موضوع نقش مهمی در ابعاد مختلف دیدگاه های فکری و بحث خودباوری دارد در ارتباط با چیستی تخت جمشید و موارد مرتبط با آن تحقیقات اجمالی به انجام رسید که به صورت خلاصه اشاره ای به آن می شود.

پارسه(یا پرسپولیس، پرسه‌ پلیس، هزارستون، صدستون یا چهل‌منار) نام یکی از شهرهای باستانی ایران است که طی سالیان پیوسته، پایتخت باشکوه و تشریفاتیِ پادشاهی ایران در زمان امپراتوری هخامنشیان بوده‌است. در این شهر باستانی کاخی به نام تخت جمشید وجود دارد که در دوران زمامداری داریوش بزرگ، خشایارشا و اردشیر اول بنا شده‌است و به مدت حدود ۲۰۰ سال آباد بوده‌است. در نخستین روز سال نو گروه‌های زیادی از کشورهای گوناگون به نمایندگی از ساتراپی ها یا استانداری‌ها با پیشکش‌هایی متنوع در تخت جمشید جمع می‌شدند و هدایای خود را به شاه پیشکش می‌کردند.

در سال ۵۱۸ پیش از میلاد بنای تخت جمشید به عنوان پایتخت جدید هخامنشیان در پارسه آغاز گردید. بنیانگذار تخت جمشید داریوش بزرگ بود، البته پس از او پسرش خشایارشا و نوه‌اش اردشیر یکم با گسترش این مجموعه به گسترش آن افزودند. بسیاری از آگاهی‌های موجود که در مورد پیشینهٔ هخامنشیان و فرهنگ آن‌ها در دسترس است به خاطر سنگ‌ نبشته‌ها و گل نوشته‌هایی است که در این کاخ‌ها و بر روی دیواره‌ها و لوحه های  آن حکاکی شده‌است.

باور تاریخدانان بر این است که اسکندر مقدونی در ۳۳۰ پیش از میلاد، به ایران حمله کرد و تخت جمشید را به آتش کشید. احتمالاً بخش عظیمی از کتاب‌ها، فرهنگ و هنر هخامنشی را با این کار نابود نمود. با این‌ حال ویرانه‌های این مکان هنوز هم برپا است و باستان شناسان از ویرانه‌های آن نشانه‌های آتش و هجوم را بر آن تأیید می‌کنند.

در سنگ‌ نگاره‌های تخت‌ جمشید هیچ‌کس را نمی‌توان در حالت خضوع یا سرافکنده دید و نمایندگان ملل نه به عنوان شکست خوردگان یا برده بلکه همه به‌طور یکسان عضو جامعه بزرگ جهانی هستند و همه ملل ازمادها تاهندی ها، تونسی ها، آفریقایی ها و یونانیان همه به صورت شخصیت مستقل و متکی به خود نقش شده‌اند.

در سنگ نگارهای تخت‌ جمشید فاصله هر ملت به وسیلهٔ یک درخت سرو، که درخت مقدس می‌باشد، جدا شده‌است. درجه‌بندی نمایندگان ملل بر پایه فرهنگ و سابقه یا دوری و نزدیکی آنهاست مانند مادها، ایلامیها، خوزیها، بابلیها، آشوریان.

راهنمای ملل، پارسی و مادی یا ایلامی است که دست در دست ملل دیگر جهت راهنمایی مهمانان مشخص شده‌است و مردم همه ملل آزاد بودند تا از لباس، فرهنگ و زبان خود استفاده نمایند در صف نمایندگان و در کل تخت جمشید هیچ‌کس سوار بر اسب نیست، هیچ‌گونه سعی در برتر نشان دادن یا تفاخر پارسی‌ها نسبت به ملل دیگر را نمی‌توان دید.

نمایندگان ملل دستهایشان را به نشانه دوستی به طرف همدیگر دراز کرده‌اند. داشتن عصا نشان از مقام و درجه عالی‌ است، کلاه شیار دار بلند نشانهٔ مقام ارتشی و کلاه بلند ساده نشانه از بزرگی و کلاه استوانه ساده نشانه از کارمند درباری و گارد سلطنتی و خدمتگزاران می‌باشد.

با توجه به نمونه های مختلف و متنوع  سنگ نگاره ها و بررسی دقیق آنها به لجاظ رنگ، نقش و ویژگی های خاص، پروژه مزبور شکل گرفت.

این پروژه توسط اولین گروه از دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه آپادانا در رشته طراحی پارچه و لباس در ترم مهر ۱۳۹۶ به انجام رسیده است. موسسه آموزش عالی آپادنا که در شهر شیراز واقع است از سال ۱۳۹۲ در رشته مهندسی عمران فعال شده و در سال های بعد تحصیلات تکمیلی موسسه با اضافه شدن رشته های نرم افزار کامپیوتر، مهندسی معماری و معماری داخلی و طراحی پارچه و لباس توسعه و گسترش یافته است.

در انجام این پروژه دانشجویان  به دو گروه تقسیم و به صورت گروهی اقدام به انجام روند علمی پروژه نمودند:

گروه اول: فریبا الماسی، معصومه بویری منجی، پروین بهروزی، سمیه سلحشوری، بهناز همتی، مریم شادکام، لیلا فلاح، نسیم رهبری، سمانه شرفی، نگین زبرجد، الهام قاطعی، صدیقه هاشم پور و خدیجه رحمان طلب

گروه دوم: نسرین ارجمندی، هانیه آل داوود، مهدیه بهرامی، محدثه پذیرش، مهرنوش پورهاشمی، نجمه چراغی، فاطمه خالدی، مرضیه رستمی، معصومه شکرالله پور، مریم شالوغفاری، حبیبه شریف سعدی، زینب علیخانی، سمیه کاری و فرشته یادگار

طراحی لباس روز اجتماع با ایده از عناصر بصری موجود در تخت جمشید

مرحله اول: عکاسی از موضوع مورد نظر با حضور در محل یا استفاده از تصاویر موجود.

دروازه ورودی
نقش برجسته
نقش برجسته درخت زندگی
ستون های تخت جمشید

مرحله دوم: آنالیز رنگ که از مهمترین مواردی است که باید مد نظر قرار گیرد که مسلما در این مرحله مهمترین و پرکاربردترین رنگها مد نظر می باشند.

رنگ های شاخص در تخت جمشید
رنگ های شاخص در تخت جمشید

مرحله سوم: آنالیز خطی نمونه های شاخص خطی موجود در تخت جمشید می باشد که به پیشنهاد استاد و با توجه به قرابت و نزدیکی فرم های خطی موجود با نمونه های کاغذ و تا (اوریگامی) که در حال حاضر یکی از جریان های صاحب نام و موثر در حوزه طراحی پارچه و لباس می باشد مد نظر قرار گرفت و با تمرین های اولیه و ساده آغاز و با انتخاب نمونه های تصویری خاص در سطح پیشرفته تری پرورانده شد. در مواردی که منجر به دستیابی به ایده های خلاقانه تری در پروسه مطالعه بصری شده بود فرمول های نمونه های طراحی استخراج و به مجموعه اطلاعات دانشجویان در این مسیر افزوده شد. مسلما  در این جریان در ابعاد نوآوری نمونه های قابل ارزشی در بین آثار دانشجویان از این بررسی و مطالعه موضوع شکل گرفت.

نمونه هایی از اوریگامی
نمونه هایی از اوریگامی
نمونه هایی از اوریگامی
نمونه هایی از اوریگامی
نمونه هایی از اوریگامی

مرحله چهارم انتخاب پارچه هماهنگ با اطلاعات به دست آمده از موضوع و آنالیز رنگی بود که برای این کار هر یک از گروهها با توجه به نمونه رنگ های استخراج شده از اطلاعات مورد نظر به جست و جوی بازار پرداخته و پس از بررسی های بسیار نمونه هایی نزدیکتر به نمونه های رنگ خریداری شد.

مرحله پنجم شناخت پتانسیلهای موجود در پارچه خریداری شده و پیاده سازی ایده های اولیه ای بود که از بررسی مرحله سوم به دست آمده بود که در این مرحله به صورت واقعی بر روی پارچه و بررسی بازخورد پارچه شکل گرفت و در پاره ای از موارد با توجه به عدم هماهنگی ایده و پارچه، نیاز به تغییراتی در مدلها و نمونه های اولیه ایجاد شد.(اصلاح طرحها)

تمرین بر روی نمونه های واقعی
تمرین بر روی نمونه های واقعی
مدل پارچه ای اوریگامی

مدل اجرایی اوریگامی
مدل اجرایی اوریگامی
مدل تمرینی اوریگامی

مرحله ششم چیدمان شناسنامه اثر(مودبرد) برای شاخص کردن روند کار و پرهیز از موارد مختلف دیگر در بحث طراحی مدل و ایده پردازی است که شامل اصل نمونه رنگی، نمونه اثر مورد ملاحظه که به عنوان منبع الهام مد نظر قرار گرفته است، نمونه پارچه تایید شده و نمونه تمرینی اوریگامی است که در نمونه سازی نتیجه مثبتی از آن حاصل شده است.

مرحله هفتم طراحی لباس با استفاده از اطلاعات گزینش شده در مودبرد با توجه به موضوع و مخاطب

تست رنگ برای دستیابی به بهترین همنشینی رنگ ها
تست رنگ برای دستیابی به بهترین همنشینی رنگها

مرحله هشتم تایید طرح نهایی توسط استاد از بین اتودهای ارائه شده هر یک از دانشجویان با توجه به ارتباط با موضوع، ویژگی های اندامی، شرایط اجتماع و …..

مرحله نهم تست رنگ نمونه تایید شده برای دستیابی به بهترین همنشینی رنگ در مدل پیشنهادی

 

تست رنگ برای دستیابی به بهترین همنشینی رنگ ها
تست رنگ برای دستیابی به بهترین همنشینی رنگها

مرحله دهم تایید نمونه رنگ آمیزی شده و قرارگیری در پروسه تولید (الگوسازی، برش و دوخت)

مرحله یازدهم ارائه نهایی یک کلکسیون گروهی با ایده از عناصر بصری تخت جمشید

مجموعه طراحی های نهایی
مجموعه طراحی های نهایی

 

نمونه نهایی اجرا شده: خانم فریبا الماسی
نمونه نهایی اجرا شده: خانم فریبا الماسی

نمونه های-نهایی-اجرا-شده: خانم ها بویری منجی، بهناز همتی و سمیه سلحشوری
نمونه های-نهایی-اجرا-شده: خانم ها نسرین ارجمندی،سمیه سلحشوری، مرضیه رستمی

The post تخت جمشید و عناصر بصری آن، ایده ای برای طراحی لباس روز اجتماع appeared first on جامه نامه.

تخت جمشید و عناصر بصری آن، ایده ای برای طراحی لباس روز اجتماع


مدل و زیبایی